Wat is Yoga Nidra? Diepe ontspanning en naar binnen keren.

Er zijn ontzettend veel verschillende vormen van yoga.
Yoga Nidra is er één van. En hoewel je bij Yoga Nidra geen fysieke yogahoudingen doet, is het wel degelijk een yogapraktijk.
Het woord nidra betekent slaap. Yoga Nidra wordt daarom vaak vertaald als 'yogische slaap'.
Maar eigenlijk is het iets anders dan gewoon slapen.
Yoga Nidra is een begeleide oefening waarin je steeds verder naar binnen keert. Je ontspant je lichaam, laat je aandacht loskomen van alles om je heen en wordt je steeds bewuster van wat er in jezelf gebeurt.
Het is een bijzondere vorm van rust waarin je eigenlijk niets hoeft te doen.

Naar binnen keren

In de yogatraditie wordt Yoga Nidra verbonden met het observeren van het 'zelf': zonder direct iets te hoeven veranderen of oplossen, maar simpelweg waarnemen wat er is.
Je aandacht gaat naar je lichaam. Naar je ademhaling. Naar sensaties. Naar gedachten. En steeds opnieuw naar het hier en nu.
Je hoeft niets vast te houden en je hoeft ook nergens naartoe. Je observeert.
Dat maakt Yoga Nidra anders dan alleen maar even gaan liggen.

Hoe ziet een Yoga Nidra sessie eruit?

Yoga Nidra doe je meestal liggend op je rug, in een comfortabele houding. Een docent begeleidt je gedurende de hele oefening met gesproken instructies. Je hoeft niets te onthouden en je hoeft geen ingewikkelde houdingen uit te voeren. Je aandacht wordt stap voor stap langs verschillende delen van je lichaam geleid. Je wordt uitgenodigd om je ademhaling en lichamelijke sensaties waar te nemen en je aandacht steeds verder naar binnen te brengen. Soms ben je heel ontspannen en helder aanwezig. Soms merk je dat je gedachten alle kanten op gaan. En soms kom je dicht bij de slaap of val je even weg. Ook dat kan gebeuren.
Het doel is niet om koste wat kost wakker te blijven. Het gaat vooral om het bewust ervaren van die diepe staat van ontspanning.

Is Yoga Nidra hetzelfde als slapen?

Nee.
Hoewel je tijdens Yoga Nidra heel dicht bij slaap kunt komen, is het uitgangspunt juist dat je bewust blijft van de begeleiding en van wat er in jezelf gebeurt. Je bevindt je als het ware op de grens tussen wakker zijn en slapen.
Dat is ook wat Yoga Nidra zo bijzonder maakt. Je lichaam kan heel diep ontspannen terwijl je aandacht nog steeds aanwezig is.
Dat betekent overigens niet dat een half uur Yoga Nidra hetzelfde is als drie uur slaap. Dat is een uitspraak die je regelmatig over Yoga Nidra tegenkomt, maar daar is geen goede wetenschappelijke onderbouwing voor. Yoga Nidra kan een heel fijne manier zijn om te ontspannen, maar het vervangt je nachtrust niet.

Wat doet Yoga Nidra met je?

Het kan bijzonder prettig zijn als je veel aan je hoofd hebt of moeite hebt om echt tot rust te komen.
Onderzoek naar Yoga Nidra laat aanwijzingen zien voor mogelijke verbeteringen in onder andere stress, angst en slaapkwaliteit. Tegelijkertijd is het wetenschappelijke onderzoek nog volop in ontwikkeling en zijn de resultaten niet sterk genoeg om Yoga Nidra als behandeling voor medische klachten te presenteren. Wat je wél heel direct kunt ervaren, is ruimte. Ruimte om even niets te hoeven. Ruimte om je aandacht naar binnen te brengen. En ruimte om te merken hoe het eigenlijk met je gaat.

Yoga Nidra en Restorative Yoga: wat is het verschil?

Yoga Nidra en Restorative Yoga worden soms door elkaar gehaald, omdat beide heel ontspannend zijn.
Toch zijn ze behoorlijk verschillend. Bij Restorative Yoga gebruik je allerlei props om je lichaam volledig te ondersteunen. Je ligt of zit langere tijd in een comfortabele houding en krijgt de ruimte om lichamelijk te ontspannen. Dit gaat vaak in stilte, er wordt weinig gesproken.  Bij Yoga Nidra word je juist voortdurend begeleid. Je lichaam ligt stil, terwijl je aandacht door verschillende stappen en waarnemingen wordt geleid. Je zou het kunnen zien als een liggende, begeleide meditatie.
Bij Restorative Yoga ligt de nadruk vooral op het fysiek ondersteunen en ontspannen van het lichaam.
Bij Yoga Nidra ligt de nadruk meer op bewustzijn, aandacht en het naar binnen keren.

Voor wie is Yoga Nidra?

Voor eigenlijk iedereen die nieuwsgierig is naar een andere manier van ontspannen.
Je hoeft niet lenig te zijn.
Je hoeft geen yoga-ervaring te hebben.
Je hoeft niet goed te kunnen mediteren.
En je hoeft ook niet 'goed' te kunnen ontspannen.
Juist als je merkt dat je hoofd altijd maar doorgaat, kan het interessant zijn om eens te ervaren wat er gebeurt wanneer je een tijdje helemaal niets hoeft.

Yoga Nidra als thuismoment

Je hoeft Yoga Nidra trouwens niet in de studio te beoefenen.
Bij Yogastudio Sangha zijn Yoga Nidra-audio's beschikbaar in Momoyoga voor abonnees. Zo kun je ook thuis een moment creëren om even naar binnen te keren. Zet je telefoon op stil. Ga lekker liggen. Zorg dat je warm ligt. En geef jezelf een half uur waarin je nergens naartoe hoeft.

Even niets hoeven

Misschien is dat uiteindelijk wel de kern van Yoga Nidra. Je hoeft niets te bereiken. Je hoeft niets beter te maken. Je hoeft je gedachten niet stil te krijgen. Je hoeft alleen maar te luisteren en te ervaren. Liggen. Luisteren. Observeren. Loslaten.
En misschien ontdek je juist in dat nietsdoen hoeveel er eigenlijk gebeurt. Yoga Nidra is geen slaap. Het is ook niet simpelweg een lange Savasana. Het is een bijzondere yogapraktijk waarin je steeds verder naar binnen kunt keren.
En soms is dat precies wat je nodig hebt.